TELEPRACA

DEFINICJA

Telepraca jest jedną z nowoczesnych – elastycznych form zatrudnienia; jest to termin nowy, podlegający ewolucji wraz ze zmianami otaczającej nas rzeczywistości. Inne nazwy stosowane do tej formy, to np.: teledojazdy, praca na odległość, praca elastyczna, praca mobilna czy e-praca itd. Pojęcie telepracy wiąże się, zatem z alternatywnymi stylami pracy związanymi z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi telekomunikacji: sieci komputerowych, szybkiej transmisji danych czy telefonii mobilnej.
Ostatnio bardziej popularny stał się termin telework (telepraca), promowany przez Komisję Europejską w sponsorowanych przez nią badaniach tego zjawiska.
Definicja telepracy zaproponowana przez Komisję Europejską brzmi następująco: „Telepraca jest to metoda organizowania i wykonywania pracy, w której pracownik pracuje poza miejscem pracy pracodawcy przez znaczną część swojego czasu pracy, dostarczając do pracodawcy wyniki (rezultaty) pracy przy wykorzystaniu technologii informacyjnych oraz technologii przekazywania danych, zwłaszcza Internetu”.
Istnieje szereg definicji telepracy, które posiadają jeden wspólny element, jakim jest wykorzystanie nowych technologii telekomunikacyjnych do dostarczenia efektów wykonanej pracy.
Przytoczona poniżej definicja jest ogólna i mieści wiele rodzajów telepracy zróżnicowanej ze względu na przestrzeń (dom, telecentrum, podróż) oraz częstotliwość jej wykonywania (stała lub okresowa).
„Telepracą przyjęło się określać formę organizacji i/albo wykonywania pracy przy wykorzystaniu technologii informacyjnych, w której poważna część czasu pracownika regularnie wykonywana jest poza siedzibą firmy w ramach umowy o pracę.”
Miejsce pracy to ogólnie lokalizacja inna niż tradycyjna siedziba pracodawcy. Wyłącza to pracę w filiach, dyspozycyjność na telefon oraz telekonsultantów. Czas zatrudnienia poza siedzibą pracodawcy nie ma znaczenia.
Przez użycie telekomunikacji rozumie się zastosowanie środków telekomunikacyjnych: komputera, faxu, telefonu, satelity, dyskietek, CD-ROM-ów itp. Dzięki nim dokonuje się telekomunikacyjna wymiana słów, projektów itd. Od tradycyjnej pracy w domu, telepracę wyróżnia to, że w tym wypadku nie są wytwarzane dobra materialne (np. meble, tkaniny czy książki). Może ona mieć różnorodny charakter, od prostych rutynowych prac polegających na uzupełnianiu danych, do bardzo skomplikowanych i kreatywnych prac badawczych, konsultacyjnych i artystycznych.

FAQ telepraca- nowa regulacja prawna w polskim Kodeksie Pracy 

Od 16 października 2007r. w polskim prawie pracy obowiązuje nowa regulacja dotycząca pracy na odległość, tzw. telepracy.

Zgodnie z art. 67 z. indeksem 5 § 1 kp praca może być wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.
Poniżej zamieszczone jest FAQ dot. tej formy zatrudnienia.

Kto to jest telepracownik?
Telepracownik – osoba, która wykonuje pracę poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej i przekazuje pracodawcy wyniki pracy, w szczególności za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

Czy regulacje kodeksu pracy wystarczą do zastosowania telepracy?
Warunki świadczenia telepracy pracodawca ustala w porozumieniu z Zakładową Organizacją Związkową. W przypadku braku takiej organizacji u pracodawcy, warunki stosowania telepracy określa pracodawca w regulaminie, po przeprowadzeniu konsultacji z przedstawicielami pracowników.

Kiedy strony mogą zdecydować o stosowaniu telepracy?
Uzgodnienie między stronami, że umowa o pracę będzie świadczona na zasadzie telepracy może nastąpić przy zawieraniu umowy o pracę lub w trakcie trwania zatrudnienia.

Kto decyduje o zmianie warunków pracy z umowy o pracę zawartej w normalnym trybie na telepracę?
W trakcie zatrudnienia zmiana warunków wykonywania pracy na pracę świadczoną
z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej może nastąpić na mocy porozumienia stron, z inicjatywy pracodawcy lub pracownika.

Czy pracodawca może odmówić pracownikowi zastosowania telepracy?
W miarę możliwości pracodawca powinien uwzględnić wniosek pracownika.

Czy decyzja o zmianie formy świadczenia pracy na telepracę jest nieodwołalna?
Nie. Zarówno pracodawca jak i pracownik w terminie trzech miesięcy od dnia podjęcia pracy w formie telepracy może wystąpić z wiążącym wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy w tej formie i przywrócenie poprzednich warunków zatrudnienia.
Kodeks przewiduje okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy na dokonanie stosownych zmian w tym zakresie.
30 dni to okres maksymalny, w którym strony muszą przywrócić poprzednie warunki zatrudnienia. Zmiana warunków może nastąpić w krótszym okresie czasu.

Czy pracownik może odmówić telepracy? Czy odmowa pracownika może być potraktowana jako przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy o pracę?
Tak- pracownik ma prawo odrzucenia propozycji pracodawcy dotyczącej zmiany formy świadczenia pracy.
Odmowa ze strony pracownika w zakresie świadczenia telepracy lub rezygnacja z tej formy pracy nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę.


Jakie obowiązki ciążą na pracodawcy w związku z wprowadzeniem telepracy?
Zgodnie z przepisami kodeksu pracy, pracodawca ma obowiązek:

• dostarczyć telepracownikowi sprzęt niezbędny do wykonywania pracy w formie telepracy
• ubezpieczyć sprzęt
• pokryć koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją sprzętu
• zapewnić telepracownikowi pomoc techniczną i niezbędne szkolenia w zakresie obsługi sprzętu

Czy pracownik może korzystać z własnego sprzętu?
Telepracownik może wykorzystać do świadczenia telepracy sprzęt stanowiący jego własność. W takim przypadku pracodawca i telepracownik ustalają w odrębnej umowie zakres ubezpieczenia i zasady wykorzystywania przez telepracownika do świadczenia telepracy sprzętu stanowiącego własność pracownika.

Czy jeśli telepracownik korzysta z własnego sprzętu pracodawca musi ponosić dodatkowe koszty związane z wykorzystaniem tego sprzętu?
Tak. Jeśli pracownik wykorzystuje do świadczenia pracy swój sprzęt, przysługuje mu ekwiwalent pieniężny w wysokości określonej w porozumieniu, w regulaminie lub w umowie między stronami.

W jakiej wysokości ekwiwalent przysługuje pracownikowi?
Ustawodawca nie wskazuje dokładnej wysokości ekwiwalentu i odsyła w tym zakresie do cen rynkowych oraz stopnia zużycia sprzętu.
Wysokość ekwiwalentu przysługującego pracownikowi ustala się w oparciu o normy zużycia sprzętu, jego udokumentowane ceny rynkowe oraz ilość i ceny rynkowe wykorzystanego materiału na potrzeby pracodawcy ( art. 67 z indeksem 11 § 3 KP).

Jak uregulować zasady komunikacji i sposób kontroli nad telepracownikiem?
Pracodawca i telepracownik zawierają odrębną umowę, w której określają zasady porozumiewania się, sposób potwierdzania obecności telepracownika na stanowisku pracy oraz sposób i formę kontroli wykonywania pracy przez telepracownika.

Czy pracodawca ma prawo kontrolować telepracownika w miejscu jego pracy?
Tak. Jeżeli jednak miejscem pracy telepracownika jest jego prywatne mieszkanie, kontrola może zostać przeprowadzona wyłącznie za uprzednią zgodą pracownika wyrażoną na piśmie, albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, albo podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość.
W trakcie kontroli pracodawca nie może naruszać prywatności pracownika i jego rodziny, ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych, w sposób zgodny z ich przeznaczeniem.

Jaki może być zakres kontroli w miejscu pracy telepracownika?
Pracodawca ma prawo przeprowadzić kontrolę:

• wykonywania pracy;
• w celu inwentaryzacji, konserwacji, serwisu lub naprawy powierzonego sprzętu, a także jego instalacji;
• w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy

Czy telepracownik może przebywać na terenie zakładu pracy?
Tak. Pracodawca ma obowiązek umożliwienia telepracownikowi, w takim samym zakresie,     w jakim korzystają z tego inni pracownicy firmy, przebywania na terenie zakładu pracy, kontaktowania się z innymi pracownikami oraz korzystania z pomieszczeń i urządzeń pracodawcy, z zakładowych obiektów socjalnych i prowadzonej działalności socjalnej.

Czy istnieje jakaś różnica pomiędzy pracownikiem świadczącym pracę na terenie zakładu pracy, a telepracownikiem?
Jedyną różnicą, jaką dopuszcza ustawodawca, pomiędzy pracownikiem a telepracownikiem jest miejsce i sposób świadczenia pracy.
We wszystkich innych aspektach telepracownik musi być traktowany tak jak każdy inny pracownik zatrudniony u danego pracodawcy.

Telepracownik nie może być gorzej traktowany niż inni pracownicy zatrudnieni przy takiej samej lub podobnej pracy w zakresie:

• nawiązania i rozwiązania stosunku pracy
• warunków zatrudnienia
• awansowania
• dostępu do szkoleń podnoszących kwalifikacje pracownika

Źródło:
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 181, poz. 1288)

FORMY TELEPRACY

 Można wyróżnić kilka typów telepracy, m.in:

• telepraca w domu - gdy pracownik lub zleceniobiorca wykonuje swoją pracę w domu lub mieszkaniu, wyposażonym w odpowiednie środki łączności.Jest to najczęściej spotykana obecnie forma (home-based telework) – pracownik część swojej pracy, do tej pory wykonywanej w tradycyjnym miejscu pracy udostępnionym przez pracodawcę, wykonuje w domu, korzystając z technologii informatycznych. Oczywiście różny może być wymiar pracy świadczonej w ten sposób – od sporadycznego i nieregularnego do przeważającego (nawet powyżej 50% czasu pracy) i wykonywanego w sposób regularny;
• telepraca przemienna - gdy część pracy wykonywana jest w domu, a część w siedzibie firmy. Możliwe jest szerokie spektrum – od pojedynczych dni przepracowanych w domu do okazjonalnych spotkań w siedzibie firmy;
• telepraca mobilna (nomadyczna) - pracownik nie ma głównego miejsca pracy, a swoje zadania wykonuje w podróży lub u odbiorców czy klientów.Pracownicy pracują poza siedzibą firmy, ale nie u siebie w domu – może to być praca w czasie podróży, w hotelu czy na miejscu u klienta. Telepracownik nomadyczny swoje obowiązki zawodowe wykonuje w podróży, a jego warsztat pracy znajduje się tam, gdzie akurat przebywa: w samolocie, pociągu lub pokoju hotelowym.
• centra telepracy i telechatki - ośrodki wyposażone w urządzenia umożliwiające telepracę (tzw. wirtualne biura), pozwalające wykonywać telepracę osobom niemogącym lub niechcącym pracować w domu, a dla których dojazd do siedziby firmy jest zbyt kosztowny lub czasochłonny. Szczególnym przypadkiem jest telechatka, czyli – zaadaptowany na telecentrum – budynek znajdujący się na terenach oddalonych od centrów urbanistycznych. Jest to rodzaj telecentrum skierowany do społeczności lokalnej, mający na celu zmniejszenie dysproporcji pomiędzy społecznościami bardziej i mniej zinformatyzowanymi. W Polsce takie usługi świadczą m.in. firmy Call Center Poland, Work Service, Polkomtel.
• telepraca „zamorska” - praca jest rozrzucona po różnych krajach i kontynentach, co umożliwia np. 24-godzinną pracę nad projektem.

ZAWODY WYKORZYSTYWANE W TELEPRACY
Profesjonaliści (najczęściej wolnych zawodów) i menedżerowie:

• architekci,
• księgowi,
• menedżerowie,
• specjaliści od marketingu i public relations,
• zarządzający personelem,
• menedżerowie projektów,
• przedstawiciele handlowi i sprzedawcy,

Personel pomocniczy:

• pomoc księgowa,
• tłumacze,
• edytorzy,
• badacze (researchers),
• projektanci stron

Pracownicy działający „w terenie”:

• przedstawiciele handlowi,
• ankieterzy,
• inżynierowie,
• inspektorzy,
• agenci nieruchomości,
• audytorzy,
• dziennikarze,
• brokerzy ubezpieczeniowi.

• pracujący przy wprowadzaniu danych,
• sekretarki,
• obsługujący klientów przez telefon.

• konsulting;
• przetwarzanie danych komputerowych;
• programowanie komputerowe;
• badania;
• usługi finansowe/księgowość;
• sprzedaż/marketing;
• wolne zawody (architekci, projektanci, księgowi, tłumacze, archiwiści, naukowcy, korektorzy tekstów, redaktorzy);
• zarządzanie firmą;
• zarządzanie zasobami ludzkimi;
• usługi call centers.

JAK ZNALEŹĆ TELEPRACODAWCĘ...

czyli przedsiębiorstwo lub przedsiębiorcę, który z racji swojej działalności lub pomysłu na organizację pracy będzie zainteresowany pozyskaniem telepracowników lub wprowadzeniem rozwiązań telepracy do już istniejącej struktury organizacyjnej. Ponadto pracodawca, jakiego poszukuje Twoje przedsiębiorstwo świadczące usługi telepracy, może zatrudniać telepracowników lub korzystać z ich usług za pośrednictwem firmy świadczącej usługi telepracy.
Jak najprościej znaleźć takiego pracodawcę? Tak naprawdę wystarczy komputer, dostęp do Internetu i trochę cierpliwości. Największym źródłem pracy zarówno dla pracowników, jak i pracodawców są portale internetowe.Niestety, zleceń na telepracę jest nadal znacznie mniej, niż osób przygotowanych do jej wykonywania.Telepraca jest bowiem jeszcze niedoceniana przez pracodawców. Dostęp do Internetu, technologii komunikacyjnych i znajomość narzędzia, jakim jest komputer, systematycznie rośnie, choć z pewnością w niewystarczającym tempie. Z drugiej strony znajomość zalet telepracy jest wśród pracodawców niewielka, co przekłada się na niewielki popyt.
Miejscem, gdzie najczęściej spotykają się telepracownicy i zleceniodawcy, są internetowe serwisy pośrednictwa pracy na odległość.

Serwisy dzielą się na:

• aukcje telepracy (freelance markets) – tu między freelancerami odbywa się internetowa licytacja o pracę wystawioną przez zleceniodawcę na przetarg;
• bazy ofert (boards) i banki talentów (talent banks) – tu nie licytuje się telepracy, tylko przeszukujesz bazę ofert lub rejestrujesz się jako wolny strzelec i czekasz na zlecenie.

Takie wirtualne rynki to jedno z miejsc, na których teleprzedsiębiorca może poszukiwać odbiorców swoich usług, czyli telepracowników. Z wielu tych serwisów można korzystać bezpłatnie, większość jednak pobiera opłatę rejestracyjną lub prowizję od wartości wykonywanego przez freelancera zlecenia (do 10%). Płatne serwisy, oprócz bazy zleceń, oferują wiele dodatkowych narzędzi, m.in. bezpieczne centra płatności on-line lub e-learningowe szkolenia, dzięki którym można podwyższać kwalifikacje.
Jedna z największych na świecie internetowej aukcji telepracy - freelance market (www.emoonlighter.com) to swoiste forum wymiany informacji o najlepszych telepracownikach i najlepiej płacących firmach. Każdy freelancer ma świadectwo wiarygodności (tzw. rating), określone przez serwis i byłych klientów.Taki sam rating otrzymują zleceniodawcy (np. czy płacili w terminie umówione kwoty).