elastyczne formy zatrudnienia

Podsumowanie - zalety i wady


Po zapoznaniu się z najbardziej popularnym rodzajami elastycznych form zatrudnienia można spróbować wskazać ich zalety i wady. 

Elastyczne formy zatrudnienia mają wiele zalet, zwłaszcza dla pracodawców. Należą do nich: 

  • obniżenie (a nawet minimalizacja) kosztów pracy,
  • lepsze dostosowanie stanu i struktury zatrudnienia do bieżących potrzeb firmy,
  • łatwość rozwiązywania problemu zwolnień pracowników,
  • pełniejsze wykorzystanie potencjału pracy zatrudnionych,
  • ograniczenie kosztów i nakładów na szkolenia, rekrutację, selekcję i dobór pracowników,
  • możliwość wykonania nietypowych, sporadycznych prac,
  • ograniczenie rozmiaru świadczeń pracowniczych,
  • oszczędność środków finansowych i nakładów ponoszonych na tworzenie stanowisk pracy,
  • wzrost aktywizacji zatrudnienia osób, które ze względu na sytuację rodzinną, osobistą, stan zdrowia nie mogą podjąć pracy w pełnym wymiarze czasu,
  • zwiększenie zasobu czasu wolnego dla osób, które nie traktują priorytetowo pracy zawodowej i chcą go przeznaczyć na wybrane cele (turystykę, wychowywanie dzieci, sport itd.),
  • możliwość wykonywania pracy u więcej niż jednego pracodawcy,
  • możliwość dostosowania czasu pracy zatrudnionego do jego potrzeb
    (np. sytuacji życiowej i rodzinnej),
  • wzrost szansy zatrudnienia w regionach wiejskich i o dużej stopie bezrobocia.


Oprócz zalet elastyczne formy zatrudnienia mają również wady, szczególnie z perspektywy pracownika, a mianowicie: 

  • brak bezpieczeństwa zatrudnienia i obawa przed utratą środków do życia,
  • brak skutecznej ochrony prawnej związanej z wynagrodzeniem za pracę
    (w większości wypadków zapłata za pracę jest każdorazowo negocjowana indywidualnie przez pracodawcę i wykonawcę i nie jest regulowana ani przez kodeks pracy, ani przez zakładowy system wynagradzania),
  • brak zapewnienia ciągłości pracy wykonawcy,
  • małe możliwości zrzeszania się pracobiorców,
  • słaba więź społeczna w środowisku pracy,
  • ograniczony dostęp do świadczeń pracowniczych lub ich brak,
  • małe możliwości rozwoju pracobiorców (szkolenia, zdobywanie niezbędnych umiejętności),
  • atomizacja stosunków pracy - izolacja i rozproszenie pracowników, postrzeganie działalności firmy poprzez pryzmat własnej pracy,
  • trudności w zarządzaniu, związane zwłaszcza z merytoryczną i czasową koordynacją prac,
  • nadużywanie miejsca zamieszkania do wykonywania pracy zawodowej, ograniczenie swobody pozostałych członków rodziny,
  • brak lub niski stopień utożsamiania się pracownika z firmą,
  • zwiększenie wymagań w stosunku do wykonawcy (fachowość, samodzielność, dyscyplina wewnętrzna, odpowiedzialność),
  • nie zawsze terminowe i dobre jakościowo wykonywanie pracy.

Dokonując oceny celowości stosowania różnych form zatrudnienia, należy wybierać kryteria istotne i analizować ich mocne i słabe strony. Oczywiście nie każda forma będzie się charakteryzować wszystkimi wymienionymi zaletami i wadami. Wybór formy zależy od rodzaju firmy i jej działalności, w szczególności zaś od grup pracowników i rodzaju wykonywanej przez nich pracy (jednorazowa, stała, okresowa, możliwa do wykonania poza firmą, stanowiąca część procesu technologicznego).

Ogólnie rzecz biorąc, elastyczne zatrudnienie daje pracownikom większą swobodę wyboru rodzaju i miejsca wykonywania pracy oraz częstej zmiany pracodawcy (co jest ważne dla ludzi młodych), a także zwiększa szansę przyspieszenia i wzbogacenia rozwoju zawodowego. Jednocześnie wiąże się jednak z utratą bezpieczeństwa zatrudnienia. Szczególnie dotkliwie mogą to odczuć pracownicy starsi, mniej mobilni, zakładający rodziny, osoby o niskich kwalifikacjach i wynagrodzeniu, którym trudno by było zgromadzić rezerwę finansową na wypadek utraty pracy. W elastycznym zatrudnieniu udział pracowników o niskich kwalifikacjach będzie się zmniejszać na rzecz pracowników o dużych zasobach wiedzy: specjalistów, projektantów, menedżerów, informatyków, trenerów, nauczycieli i naukowców. Koncepcja elastycznego pracodawcy, elastycznego pracownika i elastycznych form pracy wymaga personelu o wyższych kwalifikacjach, stale inwestującego w swój rozwój zawodowy.

Drukuj stronę