Rodzaje elastycznego zatrudnienia

Elastyczne formy zatrudnienia stają się w Polsce coraz bardziej popularne, warto więc poznać ich najważniejsze rodzaje oraz zastanowić się nad ich wadami i zaletami:

Najczęściej wykorzystywanymi rodzajami elastycznych form zatrudnienia są:

• Praca na czas określony,
• Praca w niepełnym wymiarze czasu,
• Praca na zastępstwo,
• Praca tymczasowa,
• Wypożyczanie pracowników,
• Praca na wezwanie,
• Telepraca,
• Samozatrudnienie.

PRACA NA CZAS OKREŚLONY

Jest to praca wykonywana na podstawie terminowej umowy o pracę, zawieranej na czas oznaczony. Może dotyczyć zatrudnienia pracownika na okres próbny, na czas wykonania pracy lub zadania oraz na czas nauki zawodu. Forma ta, pozwala na łatwiejsze rozwiązanie stosunku pracowniczego i umożliwia dowolne zwiększenie ilości personelu np. sezonowo, w okresach zwiększonego popytu na produkty lub usługi przedsiębiorstwa.

PRACA W NIEPEŁNYM WYMIARZE CZASU

Ta forma jest korzystna w sytuacji, kiedy w przedsiębiorstwie nie ma zapotrzebowania na dany rodzaj pracy w pełnym wymiarze czasu pracy,
np. specjalistyczne doradztwo, specjalistyczny nadzór.

PRACA NA ZASTĘPSTWO

Praca na zastępstwo jest szczególną formą umowy na czas określony. Zawiera się ją na czas absencji pracownika, często w trakcie okresów urlopowych lub
w przypadku nieobecności spowodowanej długą chorobą, urlopem macierzyńskim lub urlopem wychowawczym. 

PRACA TYMCZASOWA

Charakterystyczną cechą pracy tymczasowej jest trójstronny charakter umowy, która zawierana jest pomiędzy przedsiębiorstwem zlecającym i agencją pracy tymczasowej na wykonanie określonego zakresu pracy. Agencja z kolei zleca wykonanie usług pracownikom tymczasowym dla przedsiębiorstwa zlecającego i z tego tytułu wypłaca im wynagrodzenie. Agencja otrzymuje prowizję za pośrednictwo i organizację całego procesu wykonania pracy - usługi. Przedsiębiorstwo zlecające i agencja pracy tymczasowej są związani umową o świadczenie pracy tymczasowej. Agencja natomiast z wynajmowanym pracownikiem tymczasowym może podpisać umowę o pracę bądź umowę cywilnoprawną na wykonywanie określonego zadania. Charakterystyczne jest to, że żadna umowa nie wiąże pracownika tymczasowego z przedsiębiorstwem, na rzecz, którego pracownik w rzeczywistości świadczy pracę. Instytucja pracy tymczasowej staje się coraz popularniejszym rozwiązaniem problemów z niedoborem stałego personelu w sytuacji czasowego zwiększenia zapotrzebowania na pracowników w przedsiębiorstwie.

WYPOŻYCZANIE PRACOWNIKÓW

Jest to forma podobna do pracy tymczasowej. Nieodpłatne wypożyczanie pracowników różni się jednak od pracy tymczasowej tym, że przedsiębiorstwo w określonych sytuacjach oddaje swojego pracownika do dyspozycji innego pracodawcy bezpłatnie, najczęściej w ramach współpracy. Możliwe jest również zawieszenie dotychczasowej umowy o pracę i podjęcie pracy na rzecz innego pracodawcy na podstawie porozumienia pracodawców i za zgodą pracownika. W takiej sytuacji na czas pracy u nowego pracodawcy pracownik i pracodawca zawierają terminową umowę o pracę.

PRACA NA WEZWANIE

Jest to forma stosowana w sytuacjach, gdy przedsiębiorstwo nie jest w stanie określić nawet w krótkim okresie rozmiaru i czasu zapotrzebowania na pracę. Polega ona na obowiązku pracownika do stawienia się do pracy na każde wezwanie pracodawcy, musi on więc być całkowicie dyspozycyjny. Forma ta znajduje zastosowanie m. in. w handlu, hotelarstwie, turystyce. 

TELEPRACA

Pomysł telepracy zrodził się wraz z rozwojem nowych technologii telekomunikacyjnych i informatycznych. Jest to forma organizacji i wykonywania pracy przy wykorzystaniu technologii informatycznej w kontekście umowy o pracę lub stosunku pracy. Miejsce wykonywania pracy w przypadku tej formy, znajduje się poza przedsiębiorstwem na rzecz, którego jest wykonywana. Wiąże się ona nie tylko ze zmianą miejsca wykonywania pracy, ale także zmianą sposobu organizacji i wykonywania zadań składających się na procesy pracy. Pracownik wykonuje zlecone zadania na zewnątrz przedsiębiorstwa i rozliczany jest z nich przez pracodawcę. Można wyróżnić kilka rodzajów telepracy:

• telepracę domową (pracownik wykonuje pracę w domu),
• telepracę mobilną (pracownik większość pracy wykonuje w siedzibach klientów przedsiębiorstwa),
• telecentra (praca zespołowa zorganizowana w formie wirtualnych biur),
• telechatki i telewioski (telecentra zlokalizowane na terenach wiejskich),
• telepraca „zamorska" (telepraca prowadzona poza terenem zamieszkania).

SAMOZATRUDNIENIE

W ramach samozatrudnienia prace niewymagające nadzoru, najczęściej proste lub wysoko specjalistyczne, są zlecane do wykonywania osobom pracującym na własny rachunek. Odbywa się to poprzez wydzielenie części zadań wykonywanych w przedsiębiorstwie na podmioty zewnętrzne. W związku z tym, że samozatrudnienie polega na świadczeniu usług przez samodzielny podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie stosuje się wobec niego prawa pracy, ale prawo cywilne.