Urlop macierzyński

Ochrona pracy kobiet
Urlop macierzyński
Urlopy macierzyńskie będą dłuższe od 19 grudnia.

Ochrona pracy kobiet

Autorki :Joanna Dziewiątkowska, Paulina Ryś – Tonera

Data :wrzesień 2006

Ochrona pracy kobiet widziana jest w perspektywie uprawnień z tytułu rodzicielstwa, ochronie zdrowotnej oraz równym traktowaniu na rynku pracy. Artykuł jest praktyczną, przystępnie podaną informacją prawną wraz z komentarzem w prowadzających w obszar prawnej ochrony kobiet w związku z ich dzietnością.

Załącznik pdf
 

Urlop macierzyński może trwać:

• do 8 tygodni - jeśli kobieta poroni lub dziecko umrze przed ósmym tygodniem życia nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka (art.1801k.p.);
• do 16 tygodni - przy pierwszym porodzie,
• do 16 tygodni jednak nie mniej niż 8 tygodni – w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie(dotyczy dzieci do 1 roku życia)
• do 18 tygodni - przy kolejnym porodzie.
• do 26 tygodni - w przypadku urodzenia min. bliźniaków.

Co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego mogą przypadać przed przewidywaną datą porodu. Po porodzie zaś przysługuje urlop niewykorzystany przed porodem, aż do wyczerpania jego wymiaru. Przewidywana data porodu powinna być stwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Skorzystanie z części urlopu macierzyńskiego przed porodem nie jest obowiązkiem lecz prawem pracownicy. Zatem, jeżeli pracownica nie skorzysta z tego uprawnienia, to po porodzie przysługuje jej urlop macierzyński w pełnym wymiarze.

Podczas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński.

Pracownica może zrezygnować z części urlopu macierzyńskiego w sytuacji gdy ojciec dziecka zdecyduje o przejęciu opieki nad dzieckiem w ramach tzw. „urlopu tacierzyńskiego”.
W takim przypadku nadal przysługuje zasiłek w pełnej kwocie.

Urlopy macierzyńskie będą dłuższe od 19 grudnia

Matki będące tego dnia na urlopach macierzyńskich zaopiekują się swymi
pociechami o dwa tygodnie dłużej. Wtedy wejdą bowiem w życie nowe
przepisy wydłużające te urlopy

Nowelę kodeksu pracy opublikowano we wczorajszym Dzienniku Ustaw nr
221 na poz. 1615. Wejdzie ona w życie po upływie czternastu dni od
ogłoszenia, czyli właśnie we wtorek 19 grudnia. To dobra wiadomość
m.in. dla Karoliny Andersz, która urlop macierzyński kończy 20
grudnia. Dodatkowe dwa tygodnie spadną jej jak z nieba. Wymiary
urlopów wzrosną z 16 do18 tygodni na pierwsze dziecko, z 18 do 20 na
drugie i każde następne oraz z 26 do 28 -na bliźniaki, trojaczki itd.

Generalnie przysługują one pracownicom, które urodzą 19 grudnia i
później. Także tym, które tego dnia będą na urlopach macierzyńskich
bądź udzielonych na zasadach macierzyńskiego. W okresie przejściowym
mają też szanse na dłuższe urlopy niektóre matki, jeśli urodziły
począwszy od 1 stycznia tego roku.

Niepewność na wychowawczym

Z dobrodziejstwa noweli nie skorzystają kobiety będące 19 grudnia w
trakcie urlopu wychowawczego na niemowlę, na które minął już cały
urlop macierzyński. Należą się za to mamom, które urodziły począwszy
od 1 stycznia bieżącego roku i będą 19 grudnia na urlopie wychowawczym
wziętym na poprzedniego potomka. W takiej bowiem sytuacji kobiety nie
korzystają z urlopu macierzyńskiego (pobierają jednak zasiłek
macierzyński) aż do zakończenia wychowawczego. Potem biorą resztę.
Jeśli 19 grudnia będą przebywać na takim właśnie urlopie wychowawczym,
po jego upływie przejdą na wydłużony macierzyński. Cały musi trwać,
licząc od daty porodu, przynajmniej 20 albo 28 tygodni.

Na bezpłatnym i z chorym dzieckiem

Jeśli kobieta rodzi w trakcie urlopu bezpłatnego, to dopiero po jego
wygaśnięciu odbiera końcówkę urlopu macierzyńskiego. Będąc na urlopie
bezpłatnym 19 grudnia, po jego upływie zyska macierzyński w
podwyższonym wymiarze aż do wyczerpania odpowiednio 18, 20 czy 28
tygodni od momentu porodu. Tak samo jest, jeśli syn lub córka wymagają
szpitalnej opieki. Matka może wówczas, po upływie 8 tygodni urlopu
macierzyńskiego, zawiesić go na pewien czas, a resztę odebrać po
powrocie malucha do domu. Gdy przerwa przypadnie w momencie wejścia
zmian w życie, po wyzdrowieniu niemowlęcia otrzyma pozostałą część
wydłużonego urlopu macierzyńskiego. Uzyska zatem odpowiednio 18, 20
albo 28 tygodni, liczone od momentu porodu (ale po odliczeniu
przerwy).

Preferencje dla przysposabiających

Adoptującym należy się urlop na zasadach macierzyńskiego po spełnieniu
dwóch warunków: fizycznego przyjęcia obcego dziecka i złożenia do sądu
wniosku o przysposobienie. Mogą spać spokojnie, wykonując te czynności
po 18 grudnia. Ich urlop wydłuży się automatycznie z 16 do 18 tygodni
(nie mniej niż osiem). Co więcej, wolno go wziąć do chwili ukończenia
przez dziecko siedmiu lat lub nawet dziesięciu - w razieodroczenia
obowiązku szkolnego. Zwiększone wymiary przysługują też przebywającym
na urlopie w chwili wejścia noweli w życie. Co do innych, ważne jest,
by przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek nabycia urlopu
zrealizowała się pod rządami nowych przepisów. Na dłuższe urlopy mogą
zatem liczyć przyjmujący malucha najpóźniej 18 grudnia, a zgłaszający
wniosek potem oraz odwrotnie - ci, co złożyli go do 18 grudnia, a
przyjmą na wychowanie po tej dacie.

Przegranymi okazują się ci przysposabiający, którzy sprowadzili smyka
do domu i skierowali wniosek do sądu oraz zakończą urlop, zanim nowela
zacznie obowiązywać. Dostaną jedynie 16 tygodni (ale przynajmniej
osiem), i to najpóźniej do chwili osiągnięcia przez malca roku.

Zastępczy też z przywilejami

Szesnaście tygodni (ale przynajmniej osiem) urlopu na warunkach
macierzyńskiego należy się teraz również opiekunom zastępczym, z
wyjątkiem odgrywających rolę pogotowia rodzinnego. Muszą go odebrać do
czasu przekroczenia przez malucha roku. Dodatkowe dwa tygodnie
ustawodawca podarował tym, którzy będą na urlopie w dniu wejścia
noweli w życie lub przyjmą dziecko potem. Co więcej, wolno go wziąć aż
do ukończenia przez malca siedmiu lat lub nawet dziesięciu - w razie
odroczenia obowiązku szkolnego.

Dłuższe urlopy pozostaną więc poza zasięgiem rodzin, które
zaopiekowały się dzieckiem i zakończą urlop do 18 grudnia.
Wykorzystają go na poprzednich zasadach. Urlopy stracą za to zupełnie
wszystkie rodziny zastępcze zawodowe niespokrewnione z dzieckiem, w
tym pogotowie rodzinne. Już wzięte można jednak wyczerpać w
dotychczasowym wymiarze 16 tygodni.
Dłużej na zasiłku

Nowela przedłuża jednocześnie czas pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Przysługuje on bowiem ubezpieczonym przez okres potencjalnego urlopu
macierzyńskiego. Opisane przepisy przejściowe stosujemy zatem
odpowiednio do tych świadczeń.

Uspokajamy przy tym kobiety, które straciły posady podczas urlopu
macierzyńskiego, np. z powodu likwidacji firmy czy rozwiązania umowy
na czas określonyz upływem terminu, do którego została zawarta. One
także zyskają zasiłek przez dodatkowe dwa tygodnie, jeśli tylko będą
na nim przebywać 19 grudnia.
RENATA MAJEWSKA

http://www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_061205/prawo/prawo_a_1.html